wolontariat

Wolontariat to bezpłatne, dobrowolne świadome działanie na rzecz innych, wykraczające poza więzi rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie. W roku 1993 nie istniało pojęcie wolontariat czy wolontariusz w dzisiejszym rozumieniu. Teraz, gdy wolontariat jest zjawiskiem powszechnym zapomina się, że pierwotne znaczenie tego słowa było zupełnie inne. Według Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Kopaliniskiego, wolontariusz to wojskowy, dawniej ochotnik, praktykant pracujący bez wynagrodzenia dla nauczenia się zawodu. Obecnie wolontariuszem może być każdy, w każdej dziedzinie życia społecznego, wszędzie tam, gdzie taka pomoc jest potrzebna.

Wolontariat jest szansą dla każdego niezależnie od płci, rasy, narodowości, wyznania, przekonań politycznych, wieku czy stanu zdrowia. Każdy ma prawo być wolontariuszem. Wolontariat daje szansę wykorzystania własnych umiejętności i doświadczeń, rozwinięcia zainteresowań, zdobycia doświadczenia w nowych dziedzinach oraz wywarcia wpływu na zmiany społeczne i szansę zaangażowania się. Często zdarza się, że pracując zawodowo nie realizujemy wszystkich potrzeb, dlatego praca wolontarystyczna może stanowić pewną odskocznię od rutyny i nudy codziennych zajęć.

W zadaniach powierzonych wolontariuszom wykorzystać można szczególne umiejętności ludzkie. Niezależnie od tego, jakie umiejętności zawodowe mają pracownicy etatowi, zasób ich wiedzy jest ograniczony, często posiadają podobne wykształcenie. Wolontariusze wprowadzają natomiast do pracy korzystny niekiedy element zróżnicowania. Warto zadbać o to, aby zadania wykonywali wolontariusze w różnym wieku, z różnymi doświadczeniami życiowymi, o różnych zawodach i umiejętnościach, wnoszący nowe perspektywy do wykonywanej pracy.

Wolontariusz powinien:

• mieć jasno określony zakres pracy,
• zdawać sobie sprawę z odpowiedzialności związanej z jej wykonywaniem,
• wiedzieć przed kim jest odpowiedzialny za wykonanie swojej pracy i mieć regularny kontakt z tą osobą,
• być chronionym przed jakimkolwiek ryzykiem związanym z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
• być objętym ubezpieczeniem,
• mieć satysfakcję z wykonywanej pracy, powinien czuć się potrzebny,
• przestrzegać kodeksu etycznego związanego z wykonywaną pracą,
• być osobą, na której można polegać.

Organizacje korzystające ze świadczeń wykonywanych przez wolontariuszy powinny przestrzegać następujących zasad:

• wolontariusz ma prawa i należy zapewnić ich respektowanie,
• praca wolontariusza i pracownika etatowego powinna mieć charakter wzajemnie się uzupełniający,
• wolontariusz podnosi jakość wykonywanych usług i nigdy nie powinien wykonywać prac objętych polityką etatową,
• obie strony powinny być poinformowane o swoich kompetencjach i odpowiedzialności,
• wolontariusz nie powinien ponosić kosztów finansowych związanych z wykonywaną pracą,
• interesy wolontariusza powinny być chronione i nie wolno wywierać na niego presji moralnej, skłaniającej do wykonywania zadań pozostających w konflikcie z jego przekonaniami.

SIEDEM KROKÓW JAK ZOSTAĆ WOLONTARIUSZEM

 

KROK PIERWSZY. Czy ja mogę zostań wolontariuszem?

 

Decydując się na rozpoczęcie pracy w charakterze wolontariusza, zapewne zadajesz sobie pytanie, czy nadaję się do tej roli, czy posiadam odpowiednie umiejętności i kwalifikacje, czy jestem w odpowiednim wieku o raz czy dysponuje wystarczającą ilości czasu. Tych wątpliwości jest wiele, a odpowiedź jest jedna i prosta. Każdy może być wolontariuszem. Warto jednak pamiętać, że nie każdy wszędzie. Ważne jest, żebyś posiadał odpowiednie predyspozycje, wiedzę, zdolności potrzebne w miejscu, w którym będziesz pomagał. Przed podjęciem aktywności zastanów się, co chcesz robić jako wolontariusz, w czym możesz być pomocny, jakie są Twoje oczekiwania.

Jeśli jesteś niepełnoletni, musisz uzyskać pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych. Jeśli jesteś np. osobą niepełnosprawną, jesteś na emeryturze, pracujesz zawodowo - Ciebie również potrzebujemy. Zawsze jest ktoś, kto czeka na Twoją pomoc, uśmiech, poradę, zawsze jest praca którą możesz pomóc wykonać.

 

 

KROK DRUGI. Gdzie i co mógłbym robić jako wolontariusz?

 

Możesz pracować wszędzie tam, gdzie Twoja pomoc jest potrzebna i oczekiwana – np. w placówkach pomocy społecznej, kultury, sportu, świetlicy itp. Możesz np. opiekować się chorymi, udzielać bezpłatnie korepetycji, organizować festyny i wystawy. Jako przyszły wolontariusz rozejrzyj się w swoim środowisku i pomyśl, gdzie może być potrzebna Twoja pomoc. Możesz również w tym celu skontaktować z Czechowickim Centrum Wolontariatu.

 

KROK TRZECI. Jaki rodzaj wolontariatu wybieram?

 

Przedstawimy Ci różne rodzaje wolontariatu. Te informacje pozwolą Ci wybrać odpowiedni wolontariat dla Twoich możliwości i oczekiwań. Możesz zdecydować się na wolontariat stały – długoterminowy lub wolontariat  akcyjny czy krótkoterminowy. Wybór będzie należał do Ciebie.

 

 

KROK CZWARTY. Czas na pierwsze decyzje

 

Zanim zdecydujesz się komu będziesz pomagał i w jakim zakresie, odpowiedź sobie na kilka pytań:

- z kim łatwiej nawiązujesz kontakty – z dziećmi czy osobami starszymi,

- co chcesz robić jako wolontariusz – pomagać w nauce, rehabilitacji, opiece nad chorymi i niepełnosprawnymi, wykonywać prace biurowe itp.

- jak dużo czasu możesz poświęcać na działalność wolontarystyczną,

- jakie posiadasz uzdolnienia, zainteresowania czy doświadczenia, które możesz wykorzystać w konkretnym miejscu np. znasz angielski, chcesz pracować z dziećmi, udzielać korepetycji.

 

Gdy odpowiesz sobie na powyższe pytania, łatwiej będzie Ci podjąć decyzję, w jakim miejscu chcesz być wolontariuszem.

 

 

KROK PIĄTY. Od teorii do praktyki

 

Po wybraniu miejsca, w którym chcesz podjąć pracę jako wolontariusz, musisz przygotować się do pierwszego spotkania z osobą odpowiedzialną za współpracę z wolontariuszami. W trakcie rozmowy ustalicie zasady i warunki oraz wzajemne oczekiwania. Możesz śmiało pytać:

            - jaki jest charakter pracy placówki?

            - czym będzie się zajmował wolontariusz i z kim współpracował?

            - czy będzie ktoś z kim będzie miał stały kontakt?

            - czy ktoś przygotuje mnie do wykonania zadania?

            - jaki jest przewidywany czas pracy - czy jest on stały, czy może być zmienny?

            - czy przewidziane są dla mnie szkolenia?

            - czy istnieje grupa wsparcia dla wolontariuszy?

Podejmując pracę jako wolontariusz masz prawo do okresu próbnego. Ten czas to możliwość poznania pracowników, specyfiki placówki, podopiecznych czy wymagań w stosunku do Ciebie. Z drugiej strony to doskonały okres na zweryfikowanie własnych oczekiwań. Jeśli jesteś pewny dokonanego wyboru, czas na trochę biurokracji i sformalizowanie Twojej współpracy z placówką. W tym celu powinieneś zawrzeć „Porozumienie o wykonaniu świadczeń wolontarystycznych”, w którym zostaną określone m.in.: Twoje prawa i obowiązki, zakres i czas wykonania świadczenia.

 

 

KROK SZÓSTY. Wkrótce zaczynam – jak być dobrym wolontariuszem?

 

Kiedy zdecydujesz się zostać wolontariuszem ważne jest, abyś przestrzegał pewnych zasad, które zostały określone w Regulaminie Pracy Wolontariusza.

 

Regulamin Pracy Wolontariusza

 

1.Wolontariusz świadczący usługi na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej w Czechowicach-Dziedzicach pracuje społecznie tj. za swoją pracę nie pobiera wynagrodzenia.

 

2.Osobą odpowiedzialną za kontakty z Wolontariuszem jest koordynator wolontariatu lub w zastępstwie pracownik socjalny z danego rejonu.

 

3.Plan pracy Wolontariusza ustalany jest wspólnie z koordynatorem wolontariatu, wolontariuszem  oraz osobą, u której świadczone są usługi wolontarystyczne.

 

4.Wolontariusz wykonuje swoje zadania na podstawie porozumienia zawartego z Ośrodkiem Pomocy Społecznej.

 

5.Wolontariusz nie może wykonywać czynności, do których nie ma uprawnień.

 

6.Wszelkie wątpliwości dotyczące wykonywanej pracy Wolontariusz powinien jak najszybciej zgłaszać koordynatorowi wolontariatu przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji czy akcji.

 

7.O rezygnacji z pracy Wolontariusz powinien jak najszybciej poinformować koordynatora wolontariatu nie ponosząc żadnych konsekwencji z tego tytułu.

 

8.W przypadku braku możliwości zrealizowania zadań, których podjął się Wolontariusz, powinien on jak najszybciej poinformować o tym fakcie koordynatora wolontariatu w celu znalezienia zastępstwa.

 

9.Wolontariuszowi nie wolno absorbować swoimi sprawami osobistymi, palić papierosów oraz spożywać alkoholu w obecności osób, u których wykonuje określoną pracę.

 

10.Wszelkie sprawy dotyczące sytuacji osób i ich rodzin, u których Wolontariusz wykonuje swoją pracę są objęte tajemnicą i mogą być omawiane tylko z koordynatorem wolontariatu lub innym pracownikiem socjalnym Osrodka Pomocy Społecznej, upoważnionym do tego. Jest on zobowiązany do dyskrecji.

 

KROK SIÓDMY. Jak postępować zgodnie z prawem?

 

Twoja działalność wolontarystyczna jest ujęta w ramy prawne, które określa „Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariatu”. Rozdział III tego dokumentu opisuje Twoje prawa i obowiązki, jak również wskazuje na prawne zasady postępowania względem wolontariuszy, które powinien Ci przedstawić koordynator pracy wolontariuszy.

 

 

Dochodzimy do końca naszej wędrówki

 

Rozpoczęcie działalności wolontarystycznej, regulamin, karta czasu pracy, podpisanie porozumienia… - dużo tego, ale nie przejmuj się, dasz sobie radę i przebrniesz przez ten trudny początek. Pamiętaj, że zawsze możesz liczyć na wsparcie koordynatora.